زخم بستر چگونه شکل می‌گیرد و چطور در خانه از آن پیشگیری کنیم؟

زخم بستر یا زخم فشاری، آسیبی است که وقتی وزن بدن برای مدت طولانی روی یک نقطه فشار می‌آورد و جریان خون آن ناحیه قطع می‌شود، ایجاد می‌شود. نکته نگران‌کننده این است که این روند می‌تواند تنها پس از دو ساعت بی‌حرکتی آغاز شود.

نقاط پرخطر بدن

در بیماری که به پشت خوابیده، بیشترین فشار روی استخوان دنبالچه، پاشنه‌ها، آرنج‌ها و پشت سر است. در بیماری که به پهلو می‌خوابد، لگن و قوزک پا در معرض خطرند.

نشانه‌های هشدار زودهنگام

• قرمزی پوست که پس از برداشتن فشار، سفید نمی‌شود
• گرم یا سفت شدن یک ناحیه از پوست
• شکایت بیمار از سوزش یا خارش در یک نقطه ثابت

اگر این نشانه‌ها را دیدید، همان روز اقدام کنید. زخم درجه یک با مراقبت درست در چند روز برمی‌گردد؛ زخم درجه سه ممکن است ماه‌ها طول بکشد.

برنامه عملی پیشگیری

1. تغییر پوزیشن هر دو ساعت. یک جدول ساده کنار تخت بچسبانید و ساعت هر تغییر را ثبت کنید.
2. تشک مواج. برای بیماری که بیش از دو هفته بستری خواهد بود، تشک مواج یک ضرورت است نه یک انتخاب لوکس.
3. پوست خشک و تمیز. رطوبت ناشی از تعریق یا بی‌اختیاری، پوست را شکننده می‌کند.
4. تغذیه با پروتئین کافی. بدون پروتئین و ویتامین C، بافت آسیب‌دیده ترمیم نمی‌شود.
5. بررسی روزانه پوست. هنگام تعویض لباس، تمام نقاط پرخطر را نگاه کنید.

چه زمانی باید پرستار خبر کنید؟

اگر زخم باز شده، ترشح یا بوی نامطبوع دارد، یا بیمار تب کرده است، پانسمان خانگی کافی نیست. در این مرحله زخم به ارزیابی تخصصی و پانسمان مناسب نیاز دارد.